Thursday, June 12, 2014

Warbat: IaMagit Una Kubu Ramu Midal (Girl Hang Your Pendant)

A Warbat
Traditional love songs in Kuanua are known as Warbat. Some of them have gone into oblivion while others remain and sung from time to time. Most now are not sung for the purpose of wooing a girl but for entertainment. There is one that was sung in a choir during one of the George Brown celebrations at Vunairima years ago. The choir master was the pastor of Walaur United Church the late Iolam ToParaide. I still remember the warbat. The composer of this warbat is most likely from Wuatam Island. The Warbat is titled "IaMagit Una Kubu Ramu Midal".

"IaMagit Una Kubu Ramu Midal"

IaMagit una kubu ramu midal uaii.
IaMagit una kubu ramu midal uaii.
Ma itar tamatamarakan,
Na ra ika matam,
Tanamo ramu ika midal,
Na wawulwul,
Do ra warmur ra biawi.

Ma namo ra beba ik,
Itar pukai lo,op,
Ma ra tulungen na wiruaii,
A bebe warpilane.

Wuaai iauu ma u IaMagit,
U balabala tinangi,
Na wurnunuk na bala marmari mulai uti,
Ra biawi.

Sunday, January 26, 2014

ToWarpit

ToWarpit

To Warpit u wana uwe?
ToWarpit i biti,
Ina Wana ra pui.
A kalangar i tangtangi,
Ta ra ula bubukai.


Upi pau ra market,
Ma ra kalangar i ki.
Ma mulai i bitbiti,
ToWarpit una wa,
Ma pa ina bura ba.
Una tikan upi ta kamuk.
Iau pa inaga bura ba.



ToWarpit

ToWarpit

To Warpit u wana uwe?
ToWarpit i biti,
Ina Wana ra pui.
A kalangar i tangtangi,
Ta ra ula bubukai.


Upi pau ra market,
Ma ra kangar i ki.
Ma mulai i bitbiti,
ToWarpit una wa,
Ma pa ina bura ba.
Una tikan upi ta kamuk.
Iau pa ina ga bura ba.



Thursday, January 16, 2014

Iau Kul Kaugu Loko

Iua Kul Kaugu Loko

                             Photo by Esau Mellie, Facebook Timeline 2013. A rooster
                                     and its master sharing peanuts in Kokopo, East New 
                                    Britain.

Iau Kul Kaugu Loko ( I bought my rooster) is a popular song about a rooster that a person bought and kept as a pet. It would wake up its master crowing early in the morning. Roosters crow in the mornings and this song, in a way, is a tribute to their "duty" as time keepers. The second verse of the song is in admiration for the pet rooster's fighting ability using its spurs (tikuluna). It describes its crest (kere) as befitting the look of a chief ( Ia ra luluai ta).The song is written here following the Kuanua dialects of Kabakada and Rakunai. There is a slight variation between these two dialects and Raluana dialect.The variation: Vidir ra lala (Kabakada and Rakunai); Vidir ra lolo (Raluana). Iau Kul Kaugu Loko has been sung for generations in East New Britain. Before you sing this song note that I am not the composer but sharing for Kuanua speakers who may wish to pass on the song to their children of today to keep in touch with Tolai folklore.


1.
Iau kul kaugu loko.
Kaugu tena mono oo.
Kaugu tena mono oo.
Ra mutumut.
Ra kavunvun.
Ra malamalana.
I wangun pa awet.
Mara kakarikuku.

Vidir ra lala.
Vidir ra lala.
Vidir ra lala.
Vidir ra lala.

Ma irukatuka,
Ma irukatuka,
Ma ikakarikuku.

2.
I toke ra kere.
Ia ra luluai ta aa.
Ia ra luluai ta aa.
Ra mutumut.
Ra kavunvun.
Ra malamalana.
I wangun pa awet.
Mara kakarikuku.

Vidir ra lala.
Vidir ra lala.
Vidir ra lala.
Vidir ra lala.

Ma irukatuka,
Ma irukatuka,
Ma ikakarikuku.

Iau Kul Kaugu Loko

Iua Kul Kaugu Loko

                             Photo by Esau Mellie, Facebook Timeline 2013. A rooster
                                     and its master sharing peanuts in Kokopo, East New 
                                    Britain.

Iau Kul Kaugu Loko ( I bought my rooster) is a popular song about a rooster that a person bought and kept as a pet. It would wake up its master crowing early in the morning. Roosters crow in the mornings and this song, in a way, is a tribute to their "duty" as time keepers. The second verse of the song is in admiration for the pet rooster's fighting ability using its spurs (tikuluna). It describes its crest (kere) as befitting the look of a chief ( Ia ra luluai ta).The song is written here following the Kuanua dialects of Kabakada and Rakunai. There is a slight variation between these two dialects and Raluana dialect.The variation: Vidir ra lala (Kabakada and Rakunai); Vidir ra lolo (Raluana). Iau Kul Kaugu Loko has been sung for generations in East New Britain.

1.
Iau kul kaugu loko.
Kaugu tena mono oo.
Kaugu tena mono oo.
Ra mutumut.
Ra kavunvun.
Ra malamalana.
I wangun pa awet.
Mara kakarikuku.

Vidir ra lala.
Vidir ra lala.
Vidir ra lala.
Vidir ra lala.

Ma irukatuka,
Ma irukatuka,
Ma ikakarikuku.

2.
I toke ra kere.
Ia ra luluai ta aa.
Ia ra luluai ta aa.
Ra mutumut.
Ra kavunvun.
Ra malamalana.
I wangun pa awet.
Mara kakarikuku.

Vidir ra lala.
Vidir ra lala.
Vidir ra lala.
Vidir ra lala.

Ma irukatuka,
Ma irukatuka,
Ma ikakarikuku.

Tuesday, January 14, 2014

Kulinga

Kulinga Kulinga

                                                   Photo of kulinga (rainbow lorikeet) by Judy Lacey, Facebook Timeline 2014.

Kulinga is the Kuanua word for lorikeet and this is a song about the lorikeet. Kulinga Kulinga (lorikeet lorikeet) tells of the noisy lorikeet and how beautiful its feathers are. It ends with the longing to trap one and keep it forever.

1.  Kulinga Kulinga awa tangitangi mat,
    Tangtangi mat.
    Tara ula bubukai.
    Tuk kaboko ina bulit awat.
    Ma awat ta ki watika.
    Kulinga Kulinga awa tangitangi mat,
   Tangtangi mat.
   Tara ula bubukai.


2. Kulinga Kulinga ia ra iwuna ta,
    Iwuna ta.
    A lia na wartumu.
    Tuk kaboko ina bulit awat.
    Ma awat ta ki watika.
    Kulinga Kulinga ia ra iwuna ta,
    Iwuna ta.
    A lia na wartumu.
 




Kulinga

Kulinga Kulinga

                                                   Photo of kulinga (rainbow lorikeet) by Judy Lacey, Facebook Timeline 2014.

Kulinga is the Kuanua word for lorikeet and this is a song about the lorikeet. Kulinga Kulinga (lorikeet lorikeet) tells of the noisy lorikeet and how beautiful its feathers are. It ends with the longing to trap one and keep it forever.

1.  Kulinga Kulinga awa tangitangi mat,
    Tangtangi mat.
    Tara ula bubukai.
    Tuk kaboko ina bulit awat.
    Ma awat ta ki watika.
    Kulinga Kulinga awa tangitangi mat,
   Tangtangi mat.
   Tara ula bubukai.


2. Kulinga Kulinga ia ra iwuna ta,
    Iwuna ta.
    A lia na wartumu.
    Tuk kaboko ina bulit awat.
    Ma awat ta ki watika.
    Kulinga Kulinga ia ra iwuna ta,
    Iwuna ta.
    A lia na wartumu.